بازیافت سیم و کابل چیست و چگونه انجام می شود؟

در دنیای امروز شاهد بازیافت سیم و کابل می باشیم، که تاثیرات مثبتی بر محیط زیست گذاشته است. دنیای ما با این کابل ها پیوند عمیقی خورده است و متریال ارزشمندی برای ساخت آن ها بکار می رود، با پایان عمر مفید سیم و کابل عملا کاربردی برای ما نخواهند داشت.

اما پروسه ی بازیافت به آنان جان دوباره می بخشد. این فرآیند هوشمندانه نه تنها از هدررفت منابع ارزشمند فلزی مانند مس و آلومینیوم جلوگیری می کند، بلکه با کاهش آلودگی های ناشی از دفن یا سوزاندن پسماند، گامی بلند در مسیر حفظ سلامت سیاره برمی دارد. در این مقاله از مجموعه سیگنال ارتباط، به زبانی ساده و گویا این پروسه را بررسی می کنیم.

بررسی اهمیت و ارزش بازیافت سیم و کابل

بازیافت سیم و کابل فرآیندی بسیار ارزشمند است، که نباید از آن غافل شد. لطفا به موارد زیر توجه بفرمایید؛

بازیابی فلزهای ارزشمند

خوشبختانه درون این سیم های فرسوده، گنج های پنهانی وجود دارد. بیشتر کابل ها دارای مغزی از جنس مس، آلومینیوم و حتی گاهی مقادیر اندکی طلا و نقره هستند. استخراج این فلزات از معدن کاری بسیار سخت و پر خرجی است. اما بازیافت هوشمندانه، راهی ساده تر و ارزان تر برای دستیابی به همان مواد است. با این کار هم منابع طبیعی را حفظ می کنیم و هم مواد اولیه با ارزش دوباره به چرخه تولید بازمی گردند.

کاهش آلودگی های زیست محیطی

وقتی کابل های کهنه سر از خاک درمی آورند یا آتش می خورند، دردسر شروع می شود. روکش پلاستیکی این سیم ها با سوزاندن یا تجزیه در طبیعت، مواد سمی و خطرناکی آزاد می کند. این سموم به راحتی وارد آب، خاک و هوای اطراف ما می شوند. پس بازیافت سیم و کابل می تواند جلوی این مشکلات را به خوبی بگیرد.

صرفه جویی در مصرف انرژی

استخراج مس از سنگ معدن، انرژی بسیار زیادی می طلبد و فرآیندی طولانی و پرهزینه است. در مقابل، ذوب و بازیافت فلزات از سیم های قدیمی، انرژی کمتری مصرف می کند. این تفاوت انرژی گاهی تا ۸۵ درصد هم می رسد. بنابراین با بازیافت، قدم بزرگی برای کاهش مصرف سوخت های فسیلی و آلودگی هوا برمی داریم.

ایجاد فرصت های شغلی

صنعت بازیافت سیم و کابل فقط جمع آوری زباله نیست، بلکه یک چرخه اقتصادی پویا است. این کار نیازمند نیروی انسانی برای جمع آوری، تفکیک، فرآوری و بازاریابی است. از این رو می تواند فرصت های شغلی متنوعی در جامعه ایجاد کند و به رونق کسب و کارهای سبز کمک نماید.

کمک به صنایع پایین دستی

فلزات بازیافتی دوباره به خط تولید کارخانه ها بازمی گردند. این مواد در صنایع بزرگی مانند خودروسازی، تولید لوازم الکترونیکی، ساخت و ساز و حتی ساخت زیورآلات به کار می روند. بنابراین بازیافت سیم و کابل نه تنها ضایعات را کاهش می دهد، بلکه مواد اولیه ارزان قیمت و در دسترس را برای صنایع دیگر فراهم می کند.

بررسی مراحل و چگونگی انجام بازیافت سیم و کابل

بازیافت سیم و کابل در طی یک سری سلسله مراتب خاص انجام می شود، که بررسی شان خواهیم کرد؛

• جمع آوری و جداسازی اولیه

اولین قدم در سفر بازیافت، جمع آوری سیم ها و کابل های قدیمی از گوشه و کنار است. این ضایعات امکان داشته از یک ساختمان در حال نوسازی، یک کارخانه یا حتی وسایل الکترونیکی خراب بر جای مانده باشند. وقتی همه آنها در یک مکان جمع شدند، نوبت به دسته بندی می رسد. کارگران با دقت، کابل های مسی، آلومینیومی، تلفنی و حتی فیبر نوری را از هم جدا می کنند. این مرحله ساده ولی بسیار مهم است، چون باعث می شود مراحل بعدی راحت تر و دقیق تر پیش برود.

• قطعه قطعه کردن ضایعات

حالا این کابل های جمع آوری شده، که گاهی اوقات بسیار بلند و در هم پیچیده هستند، باید خرد شوند. این کار در بازیافت سیم و کابل توسط دستگاهی قوی به نام «شریدر» انجام می گیرد. این دستگاه با تیغه های فولادی محکم خود، سیم های ضخیم را مانند یک ربات قیچی به تکه های کوچک تر تبدیل می کند. هدف از این کار این است که مواد اولیه برای پردازش آماده شوند و جداسازی در مراحل بعد آسان تر شود. دیدن این که یک کلاف سیم بزرگ در چند ثانیه به تکه های ریز تبدیل می شود، واقعاً دیدنی است.

• خرد کردن

بعد از مرحله اولیه خرد شدن، باید برای بازیافت سیم و کابل هنوز اندازه های این قطعات را کمتر کنیم. اینجا نوبت دستگاه دیگری به نام «گرانولاتور» است. این دستگاه مانند یک آسیاب بسیار قدرتمند عمل می کند و قطعات را تقریباً به اندازه دانه های ریز (گرانول) درمی آورد. این ریز شدن باعث می شود روکش پلاستیکی و مغز فلزی کابل ها کاملاً از هم جدا شوند و آماده مرحله حساس تفکیک گردند. در این مرحله، مواد حالا شبیه تکه های ریز پازل شده اند.

• جداسازی روکش از فلز

در این مرحله کلیدی از بازیافت سیم و کابل، باید پوسته پلاستیکی از هسته ارزشمند فلزی جدا شود. برای این کار از روش های هوشمندانه ای استفاده می گردد. گاهی با ایجاد جریان شدید باد، پلاستیک های سبک تر از فلزات سنگین تر جدا می شوند. گاهی هم از نیروی مغناطیسی استفاده می کنند. نتیجه این است که در یک سمت، توده ای از پلاستیک های خرد شده و در سمت دیگر، خرده های درخشان فلزاتی مثل مس قرار می گیرد. این جدایی، قلب فرآیند بازیافت خواهد بود.

• تفکیک فلزها

در این بخش از بازیافت سیم و کابل حالا که فلزات از پلاستیک جدا شدند، نوبت به تفکیک خود فلزات از یکدیگر می رسد. همه فلزات مانند هم نیستند. مس، آلومینیوم و فولاد هر کدام ارزش و کاربرد خود را دارند. با استفاده از دستگاه های پیشرفته ای که با نیروی مغناطیس یا بار الکتریکی کار می کنند، این فلزات کاملاً از هم جدا می شوند. این دقت بالا باعث می شود مواد خالص و با کیفیتی به دست آیند که برای استفاده مجدد ایده آل هستند.

• ذوب و بازیابی فلز

در این بخش از بازیافت سیم و کابل فلزات خالص شده، حالا آماده تولد دوباره هستند. آنها در کوره های بزرگ صنعتی قرار می گیرند و تحت حرارت بسیار بالا ذوب می شوند. این فلز مذاب سپس در قالب های مشخصی ریخته شده و به شکل شمش های سنگین و براق درمی آید. این شمش ها، مواد اولیه با ارزشی هستند که دوباره راهی کارخانه ها می شوند تا در تولید محصولات جدید، از سیم گرفته تا خودرو، به کار روند. اینجا چرخه بازیافت کامل می شود.

• سیستم تهویه و فیلتر

در تمام این مراحل از بازیافت سیم و کابل، امکان داشته گرد و غبار یا ذرات ریز در هوا پخش شود. برای حفظ سلامت کارگران و محافظت از محیط زیست، این کارخانه ها مجهز به سیستم های تهویه صنعتی و فیلترهای قوی هستند. این سیستم ها مانند ریه های غول پیکر، هوای محیط کار را دائماً می مکند و ذرات معلق را پیش از بازگشت هوا به محیط، فیلتر می کنند. این توجه به ایمنی و محیط زیست، بازیافت را به یک صنعت پاک و مسئولیت پذیر تبدیل کرده است.

نکات مهم پیرو بازیافت سیم و کابل های خاص

در طی بازیافت سیم و کابل برای هر کابل شاهد داستان متفاوتی هستیم. برای مثال، کابل های فیبر نوری که دنیای اینترنت را به هم وصل می کنند، بیشتر از جنس شیشه و پلاستیک هستند و فلز کم تری در قلب آنها نهفته است. بازیافت این کابل ها تمرکزش روی جداسازی همان روکش های پلاستیکی و بازیابی مواد خاصی مثل ژل داخل کابل است.

در مقابل، کابل هایی که برق شهر را جابجا می کنند، داستان دیگری دارند. این کابل ها با روکش های ضخیم و گاهی مواد مقاوم در برابر آتش ساخته شده اند، بنابراین خرد کردن و پردازش آنها نیاز به ماشین آلات قوی تر و روش های دقیق تری دارد. کابل های تلفنی و شبکه اما ویژگی جالبی دارند.

اگرچه در هر متر از آنها مس کم تری به کار رفته، اما معمولاً در حجم های بسیار بالا جمع آوری می شوند. این حجم انبوه باعث می شود بازیافت آنها هم از نظر اقتصادی به صرفه باشد و هم مقدار قابل توجهی مس بازیابی شود. پس می بینیم که بازیافت سیم و کابل، دنیایی متنوع و پر از جزئیات جذاب است.

بررسی ارزش بازیافت سیم و کابل از نظر اقتصادی

قطعاً بازیافت سیم و کابل ارزش مالی بسیار خوبی دارد و می توان گفت یک سرمایه گذاری هوشمندانه است. دلیل اصلی آن هم افزایش روزافزون قیمت فلزات مهمی مانند مس، آلومینیوم و فولاد در بازار جهانی است. استخراج این مواد از معدن، امروزه بسیار پرهزینه و سخت شده است.

در مقابل، جدا کردن همین فلزات از دل کابل های قدیمی، هزینه بسیار کمتری دارد و حتی مقدار کمی ضایعات مسی نیز قیمت قابل توجهی دارد. به همین خاطر، بسیاری از کارخانه های تولیدی ترجیح می دهند به جای خرید مواد خام نو، از همین مواد بازیافتی استفاده کنند تا هزینه های خود را به شکل چشمگیری کاهش دهند.

از طرف دیگر، رها کردن این ضایعات در طبیعت، علاوه بر اینکه آلودگی های خطرناکی برای خاک، آب و هوا ایجاد می کند، ممکن است در درازمدت جریمه های سنگین زیست محیطی نیز برای واحدهای صنعتی به همراه داشته باشد. بنابراین، سرمایه گذاری روی بازیافت سیم و کابل، هم سودآوری قابل توجهی دارد و هم از پرداخت هزینه های بزرگتر در آینده جلوگیری می کند.

بررسی مشکلات مربوط به بازیافت سیم و کابل

بازیافت سیم و کابل دارای یک سری چالش ها و مشکلات بوده، که بررسی شان می نماییم؛

بازیافت سیم و کابل با وجود چالش هایی که دارد، یک راه حل بسیار موثر بوده که نباید از آن غافل گشت.

کلام آخر

بازیافت سیم و کابل باعث شده، تا ضایعات به ظاهر بی ارزش را به منابعی ارزشمند تبدیل گردند. این چرخه ی سبز، با مراحلی منظم از جمع آوری تا ذوب مجدد، نه تنها گنجینه های پنهان فلزاتی مانند مس را بازیابی می کند، بلکه از آلودگی گسترده ی محیط زیست نیز جلوگیری می نماید.

با انتخاب بازیافت اصولی، هم در مصرف منابع طبیعی صرفه جویی می شود، هم انرژی کمتری مصرف می گردد و هم گامی بلند برای ساختن آینده ای پایدارتر برداشته می شود. از این که ما را در مبحث بازیافت سیم و کابل از مجموعه سیگنال ارتباط همراهی نمودید، سپاسگذاریم.