دنیای ما تا حد زیادی با کابل آلومینیوم عجین شده است، چرا که در بسیاری از مدار ها و تجهیزات و همین طور دستگاه های مدرن حضور دارد. آلومینیوم و مس در کنار هم دنیای کابل ها و سیم ها را فتح کرده اند، کابل های کواکسیال، کابل های شبکه، کابل های برق و … همگی با این دو فلز ارزشمند طراحی و تولید می شوند.
باید بگوییم، که آلومینیوم به خاطر سبک وزن و قیمت پایین تری که نسبت به مس دارد، به عنوان یک گزینه اقتصادی و کاربردی بسیار پرطرفدار می باشد. البته باید خاطر نشان کنیم، که میزان رسانایی آلومینیوم در مقایسه با مس پایین تر است، اما مزایای کمی ندارد. در این مقاله از مجموعه سیگنال ارتباط قصد داریم، تا کابل های ساخته شده با آلومینیوم را به خوبی ارزیابی کنیم. لطفا برای ورق زدن صفحه ای دیگر از کتاب کابل ها با ما همراه شوید.
چه مقدار کابل آلومینیوم را می شناسید؟
آیا می دانستید که کابل آلومینیوم به عنوان یک کابل برق شناخته می شود؟ پیش از ورود آلومینیوم به دنیای کابل ها، فلز مس برای ساخت هادی و شیلد گزینه ای بی رقیب بود. اما به محض این که آلومینیوم توانست قابلیت هایش در انتقال داده ها را نشان دهد، مس از اریکه ی قدرت افتاد.
چرا که یک فلز با قابلیت های ویژه وارد میدان شد، که دست کمی از مس ندارد. آلومینیوم به عنوان یک فلز کاملا رساناست، برق و داده ها را به خوبی انتقال می دهد، اما این رسانایی همان طور که گفتیم مثل مس نیست. باید خاطر نشان کنیم، که این فلز قیمت کمتری دارد و همین طور وزنش هم پایین تر می باشد، به همین خاطر در بسیاری از موارد گزینه بسیار بهتری نسبت به مس خواهد بود.

کابل آلومینیوم را نمی توان همیشه در جایگاه دوم بعد از مس قرار داد، گاهی اوقات جایگاه این فلز بالاتر خواهد بود، مخصوصا زمانی که هزینه کابل کشی اهمیت بسیار زیادی دارد و باید کابل هایی سبک و کاملا انعطاف پذیر را در مدار بکار بست. اما زمانی که سیستم باید جریان های بالایی را پشتیبانی کند و همین طور امنیت اتصالاتش به بالاترین حد ممکن برسد، نیازمند کابل های مسی خواهیم بود. در واقع این پروژه و شرایطش می باشد، که تعیین می نماید که کدام کابل بهترین است و باید کدامیک را برگزینیم.
بررسی و ارزیابی ساختار کابل آلومینیومی
ما می توانیم کابل آلومینیوم را به یک ساختمان تشبیه کنیم، که از طبقات و لایه های متعدد تشکیل شده است. البته در یک سری از آن ها این لایه ها ساده و در یک سری دیگر پیچیده ترند. در این جا راجع به ۳ لایه ی کلی از ساختار این کابل ها صحبت می نماییم؛
-
هادی یا رسانا کابل آلومینیوم
باید بگوییم، که هادی یا مغزی مهم ترین بخش و قسمت یک کابل می باشد، فلز آلومینیوم به صورت مفتول یا رشته های نازک درآمده و در کابل جای می گیرد. این هادی ها بر اساس شکل ظاهری به سه دسته ی افشان و نیمه افشان و همین طور مفتولی تقسیم بندی می گردند، که به شرح زیرند؛
- هادی آلومینیومی افشان: این هادی ظاهر جالبی دارد و شکل ظاهری آن شبیه به رشته های نازک می باشد. این رشته ها که در کنار هم قرار گرفته و محکم فشرده می گردند. فرقی ندارد که چه تعداد رشته وجود داشته باشد، در هادی نیمه افشان قادریم تعداد زیادی رشته آلومینیومی را کنار هم فشرده نماییم.
- هادی آلومینیومی نیمه افشان: در این هادی شاهد تعدادی مفتول نازک آلومینیومی می باشیم، که به جای رشته های نازک در کنار هم تنیده و پیچیده شده اند. البته باید بگوییم که تعداد این مفتول ها مانند مدل افشان نیست و در تعداد آن شاهد یک سری محدودیت ها هستیم.
- کابل آلومینیومی مفتول: کابل آلومینیوم با هادی مفتول بسیار معروف و پر کاربرد هستند. این مدل هادی شکل مفتول و یا یک لوله ی آلومینیومی بوده، که سطح مقطع دایره ای دارد. البته مفتول ها در ضخامت های متعدد تولید شده اند، که هر کدام کاربرد ها و موارد استفاده مختلفی دارند.
-
عایق کابل آلومینیوم
در ادامه بررسی ساختار کابل آلومینیوم باید به یک لایه ویژه با نام دی الکتریک اشاره کنیم. این لایه کاملا نا رسانا می باشد و وظیفه اش محافظت و مراقبت از هادی است. این لایه در برابر تمامی عوامل مخرب و آسیب زا از هادی مراقبت می نماید و مانع آسیب دیدن هادی و همین طور سیگنال های عبوری از آن می باشد. این لایه در جنس های مختلفی مثل جنس پلی وینیل کلرید (PVC) و همین طور پلی اتیلن کراسلینک (XLPE) وجود دارد، که هر کدام بر قابلیت ها و توانمندی های کابل می افزایند.
-
روکش یا غلاف بیرونی کابل آلومینیوم
این لایه آخرین بخش از کابل آلومینیوم بوده، که تمام محتویات درون کابل را تحت پوشش خود در می آورد و از آن محافظت می نماید. این لایه وظیفه دارد از جلوی تمامی عوامل محیطی مثل رطوبت، حرارت، تغییرات دما و … از کابل مراقبت نماید و اجازه ندهد، تا کابل آسیب ببیند. این لایه نیز با توجه به ضخامت و سایز کابل دارای ضخامت و کیفیت متعدد خواهد بود.
انواع کابل آلومینیوم و کاربرد آن ها
کابل آلومینیوم از جمله بهترین محصولاتی است، که به واسطه آن قادر به جابجایی داده ها می باشیم. البته این کابل ها در مدل ها و نمونه متعددی تولید گشته اند، که هر کدام قابلیت ها و خصوصیات بارزی دارند. در اینجا راجع به دسته بندی این مدل کابل و دیگر خصوصیات شان صحبت خواهیم نمود. لطفا به موارد زیر دقت بفرمایید؛
-
از نظر نوع هادی یا رسانا
در بخش قبل توضیحاتی در این رابطه بیان نمودیم. همان طور که می دانید، نوع هادی سبب تقسیم بندی کابل می گردد؛
- افشان: هر زمان که انعطاف و جا به جایی در الویت باشد، چنین کابلی بکار می رود. تجهیزاتی مانند موتورها و همین طور دستگاه ها و تجهیزات صنعتی نیازمند کابل های افشان هستند.
- نیمه افشان: این نمونه از کابل آلومینیوم را زمانی بکار می برند، که کابل کشی درگیر مقداری ارتعاشات می باشد و انعطاف پذیری در آن اهمیت بسیار بالایی دارد.
- مفتول: این سری از کابل های آلومینیومی جزو پرکاربرد ترین مدل ها هستند، زمانی که مسیر کابل کشی دارای شرایط خاصی مثل دفن در زیر زمین باشد، آن را بکار می برند. وقتی که کابل ها نباید خم شوند و لزومی برای حرکت آنان وجود نداشته باشد، باید نمونه ی مفتولی را بکار بست.
-
از نظر ولتاژ کاری
یکی دیگر از مواردی که سبب تقسیم بندی کابل آلومینیوم می گردد، ولتاژ خواهد بود، که ما را با دسته بندی زیر روبرو می سازد،
- فشار ضعیف: این ولتاژ بین ۱ولت تا ۱ کیلو ولت متغیر خواهد بود. در یک سری تابلو های برق فرعی و همین طور مراکز تجاری و مواردی مثل روشنایی ساختمان شاهد استفاده ی این کابل می باشیم.
- فشار متوسط: خب باید بگوییم این ولتاژ در بازه ی ۱ کیلو ولت تا ۳۶ کیلو ولت تعریف می گردد. کابل هایی با این ولتاژ در کارخانه ها، صنعت های مختلف و ام چنین استفاده خواهند شد.
- فشار قوی: خب این ولتاژ در محدوده ی ۳۶ کیلو ولت به بالا بوده و کابل فشار قوی در چنین بازه ای بهترین عملکرد را خواهد داشت. این کابل ها را می توانیم در نیروگاه ها و همین طور خطوط انتقال برق بین شهر مورد بهره وری قرار دهیم.
-
نوع نصب و محیط
یک دسته بندی دیگر برای کابل آلومینیوم داریم، آن هم با توجه به نوع نصب و محیط خواهد بود. برای درک بهتر لطفا به جدول زیر دقت بفرمایید؛
| نوع کابل | مصارف | ||
| هوایی (AAC, ACSR, AAAC) | تیر برق در فواصل کوتاه و بار متوسط (AAC) | خطوط هوایی با استحکام بالا (AAAC) | خطوط هوایی با استحکام کششی بالا و مناطق بادخیز (ACSR) |
| زمینی یا دفنی | کابل کشی های زیرزمینی شهری | کابل کشی های زیر دریا | کابل کشی های زیر زمینی نیروگاه ها |
| زره دار | تونل | کارگاه و صنعت | در مناطقی که خطراتی مثل وجود جوندگان و حیوانات موذی وجود دارد. |
-
از نظر عایق/غلاف
در این جا تشریح خواهیم کرد، که چگونه عایق و روکش در کابل آلومینیوم سبب دسته بندی آنان می گردد؛
- بدون عایق (Bare Conductor): خب باید بدانید که این کابل در یک ندل خاص تولید می گردند، که کاملا عاری از هر گونه عایق یا دی الکتریک می باشد. یعنی روی مغزی و هادی هیچ روکشی به جز غلاف کابل نمی بینیم. این کابل ویژه خطوط هوایی طراحی و تولید شده است.
- عایق PVC: در اکثر کابل ها از نوع آلومینیومی این عایق وجود دارد، در واقع واژه ی PVCمخفف پلی وینیل کلرید بوده، که یک عایق قدرتمند برای هادی است. از این کابل بیشتر در ساختمان ها بهره وری خواهد شد.
- عایق پلی اتیلن کراسلینک شده (XLPE): یک متریال پر کاربرد برای ساخت عایق کابل ها وجود دارد، که آن هم پلی اتیلن است. این عایق محافظ بسیار خوبی بوده و یک سری کابل های خاص مانند کابل های فشار متوسط و فشار قوی با این عایق طراحی و تولید می گردند.

-
کابل های خاص
در طی بررسی انواع کابل آلومینیوم و همین طور کاربرد هایشان باید خاطر نشان کنیم، که یک سری کابل های خاص و منحصر به فرد وجود داشته، که بررسی آنان خالی از لطف نیست؛
- کابل آلومینیوم کامپکت (compacted aluminium): این مدل جزو محصولات ویژه بوده، که علی رغم ضخامت اندکی که دارد، در آن شاهد رسانایی و قدرت انتقال بسیار بالایی می باشیم. این کابل در شرایط ویژه بکار می رود و قیمتش نیز بالاست.
- کابل های آلومینیوم آلیاژی: منظور از آلیاژ ترکیب دو یا چند فلز برای ساخت مغزی و هادی کابل خواهد بود. به عنوان مثال کابل با هادی آلومینیومی مس اندود یا هادی آلومینیومی نقره اندود در این دسته قرار می گیرد. در آن ها درصد بالایی از هادی از جنس آلومینیوم است، اما درصدی از فلزات دیگر نیز بکار رفته که بر مزایای کابل مثل استحکام مکانیکی آن می افزاید. در اکثرا خطوط هوایی و هر زمان که مسیر کابل کشی طولانی می گردد، آن را بکار می بریم.
- کابل آلومینیوم شیلد دار: در این مدل از کابل آلومینیوم، بعد از دی الکتریک شاهد یک لایه فلزی هستیم، که ظاهرش شبیه به تور یا فویل نازک می باشد. این لایه شیلد نام داشته که در برابر نویز ها و تداخلات الکترومغناطیسی بسیار قدرتمند می باشد. هر زمان که ولتاژ کاری دارای فشار متوسط یا فشار قوی باشد، این کابل بکار می رود.
کلام آخر
در این مقاله در رابطه با کابل آلومینیوم صحبت نمودیم. این کابل ها جزو محصولات منحصر به فردی هستند، که پروسه ی انتقال داده ها، برق و سیگنال های مخابراتی را به بهترین شکل ممکن به سرانجام می رسانند. ما در بازار شاهد مدل های متنوعی از این کابل هستیم، شما بر اساس پروژه و محیط جغرافیایی باید بین کابل های آلومینیومی یکی را انتخاب کنید. در مجموعه سیگنال ارتباط انواع این کابل با کیفیتی بالا وجود داشته، که به راحتی قادر به خریداری از ایشان خواهید بود.



